Thema 2. Leefstijl

Waarom leefstijl niet iets is waar je volledige controle over hebt (gehad).

Heb je het gevoel dat mensen denken: “Hoe heb je het zo ver kunnen laten komen?” Of heb je wel eens last van afkeurende blikken op straat of in het openbaar vervoer? Het is net alsof jij je ergens voor moet verontschuldigen.

Onzin, want dik worden is geen misdrijf! Ten eerste is het jouw leven. En ten tweede: Je hebt je gewicht niet volledig zelf in de hand. Dik worden is meer dan alleen veel eten (Thema 1). Maar ook al ben je (deels) dik geworden door een te hoge calorie inname en te weinig verbranding, leefstijl wordt ook beïnvloed door omstandigheden, zoals: opvoeding, sociale omgeving, financiën, toegang tot kennis, trauma en stigmatisering.


Start
  1. OPVOEDING

    Ouders en voogden bepalen voor kinderen op jonge leeftijd wanneer er gegeten wordt, wat er op tafel staat en hoe groot de porties zijn. Dit is van grote invloed op de eetgewoontes die een kind ontwikkelt. Maar ook de opvoedstijl, zoals het belonen met snoep of het verplichten om het bord leeg te eten, beïnvloeden het gedrag van een kind en daarmee zijn of haar gewicht. Veel gewoontes worden er letterlijk ‘met de paplepel worden ingegoten’.

    Vraag

    Ouders en voogden doen vaak wat zij denken dat het beste is voor hun kinderen. Hoe zou jij jouw kinderen opvoeden in relatie tot eten? Of hoe heb jij dat gedaan?

  2. SOCIALE OMGEVING

    In elke sociaal-culturele omgeving heeft men een andere eetcultuur. Dat zie je terug in het gemiddelde lichaamsgewicht wat significant verschilt per regio en nationaliteit. Maar ook op kleine schaal kunnen er verschillen zijn: een team profvoetballers die dagelijks trainen hebben minder kans om dik te worden dan een groep voetbalsupporters die alle wedstrijden samen kijken onder het genot van biertjes en bitterballen.

    Vraag

    Ben je wel eens aangekomen of afgevallen tijdens een lange vakantie of een reis naar een ander land? En hoe kwam dit denk je?

  3. FINANCIËN

    Het is voor mensen met minder financiële middelen lastiger om zichzelf (en hun gezin) te voorzien van alles wat zij nodig hebben en tegelijkertijd gezond te leven. Het kopen van hoogcalorisch voedsel is het voordeligst voor de portemonnee. Chips, pindakaas, pinda’s, aardappelen, wit brood en bier kosten gemiddeld drie euro per 2000 kilocalorieën. Terwijl laagcalorische producten zoals sla, spinazie en volkoren producten kosten gemiddeld zo’n zes euro kosten voor hetzelfde aantal calorieën (Eet mij, Hoofdstuk 3). Met ongezond eten kun je dus een hoop geld besparen.

    Vraag

    Wat vind jij ervan dat gezond eten vaak duurder is dan ongezond eten? Ben jij van mening dat de politiek hier iets aan kan doen?

  4. TOEGANG TOT KENNIS

    Gezond eten is behoorlijk ingewikkeld. En voedselfabrikanten proberen ons ervan te overtuigen dat cola je gelukkig maakt, je van pindakaas sterk wordt en appelsap drinken heel gezond is. Wetenschappelijk onderbouwde educatie over voeding is daarom heel belangrijk, maar niet voor iedereen even vanzelfsprekend en daarom van invloed op gewicht (Eet mij, Hoofdstuk 3). Sociaaleconomische factoren dragen bij aan iemands toegang tot deze kennis.

    *Let wel: Toegang tot kennis staat niet gelijk aan intelligentie. En daarnaast is kennis één van de vele factoren die kan bijdragen aan leefstijl.

    Vraag

    Is er iets wat jij vroeger geleerd hebt over voeding waarvan je nu weet dat het niet waar is? En welke partijen zijn er volgens jou verantwoordelijk voor educatie over voeding en beweging?

  5. TRAUMA/STIGMA

    Traumatische ervaringen (zoals de scheiding van je ouders) of stigmatiserende ervaringen (zoals gepest worden op school) hebben een impact op hoe je je voelt en hoe je je gedraagt. Vervelende gebeurtenissen in iemands verleden kunnen ervoor zorgen dat iemand zich heel somber voelt. Veel mensen met sombere gevoelens hebben meer zin om te eten, om deze gevoelens ‘weg te eten’ bij wijze van spreken. Dit wordt ook wel eens emotie-eten genoemd. Dit is logisch, want het ruiken, proeven en zien van lekker eten activeert het beloningssysteem in onze hersenen (Vet Belangrijk, Hoofdstuk 5).

    Vraag

    Heb jij wel eens behoefte gehad aan troost-eten? Of zijn er andere dingen die jij jezelf ‘gunt’ wanneer je je somber voelt, zoals een glas wijn of een sigaret?

  6. Het verhaal van Jenny Klijnsmit

zegt iemand wel eens tegen jou:

“Hoe heb je het zo ver kunnen laten komen?”

Dan is de kans groot dat hij of zij ook denkt: “Dik worden heb je volledig zelf in de hand.” Deel daarom deze Dikke Onzin thema’s en begin een gesprek erover met De Gespreksstarter!

Begin een gesprek

Ontdek de andere thema’s